مولکول چیست؟
مولکول مجموعهای از دو یا چند اتم است که با پیوندهای شیمیایی به یکدیگر متصل شدهاند. مولکول میتواند از اتمهای یک عنصر (مانند O₂) یا اتمهای عناصر مختلف (مانند H₂O) تشکیل شود.
انواع پیوندهای شیمیایی
۱. پیوند یونی (الکترووالانسی)
در اثر انتقال الکترون از یک اتم به اتم دیگر و ایجاد نیروی جاذبهٔ الکترواستاتیک بین یونهای مثبت و منفی تشکیل میشود. معمولاً بین فلز و نافلز رخ میدهد. مثال: NaCl (سدیم کلرید).
Na → Na⁺ + e⁻
Cl + e⁻ → Cl⁻
Na⁺ + Cl⁻ → NaCl
۲. پیوند کووالانسی
از به اشتراکگذاری الکترونها بین دو اتم نافلز ایجاد میشود. مثال: مولکول آب (H₂O) و متان (CH₄).
انواع پیوند کووالانسی: یگانه (H–H)، دوگانه (O=O) و سهگانه (N≡N).
۳. پیوند فلزی
بین اتمهای فلز، دریایی از الکترونهای آزاد وجود دارد که باعث رسانایی الکتریکی و چکشخواری فلزات میشود.
ترکیبات یونی در برابر ترکیبات مولکولی
| ویژگی | ترکیب یونی | ترکیب مولکولی |
|---|---|---|
| نقطه ذوب | بالا | پایین |
| رسانایی الکتریکی | در حالت مذاب یا محلول | رسانا نیست |
| حالت فیزیکی | جامد بلوری | جامد، مایع یا گاز |
| انحلالپذیری | در آب | در حلالهای غیرقطبی |
نوشتن فرمول شیمیایی
با استفاده از ظرفیت عناصر، نسبت ترکیب را تعیین میکنیم. مثلاً برای ترکیب آلومینیوم (Al³⁺) و اکسیژن (O²⁻) فرمول Al₂O₃ بهدست میآید.
🎯 نکته طلایی: در نامگذاری ترکیبات یونی دوتایی، ابتدا نام فلز و سپس نام نافلز با پسوند «ید» میآید. مثال: NaCl → سدیم کلرید.