تاریخچهٔ جدول تناوبی
در قرن نوزدهم، دانشمندی روس به نام دیمیتری مندلیف، عناصر شناخته شده را بر اساس افزایش جرم اتمی و تشابه خواص شیمیایی مرتب کرد. جدول امروزی بر اساس افزایش عدد اتمی (تعداد پروتونها) تنظیم شده است.
ساختار جدول
جدول تناوبی از دورهها (ردیفهای افقی) و گروهها (ستونهای عمودی) تشکیل شده است. عناصر یک گروه خواص شیمیایی مشابهی دارند.
گروههای مهم
| گروه | نام | ویژگی برجسته |
|---|---|---|
| ۱ | فلزات قلیایی | بسیار واکنشپذیر، نرم، واکنش شدید با آب |
| ۲ | فلزات قلیایی خاکی | واکنشپذیر اما کمتر از گروه ۱ |
| ۱۷ | هالوژنها | نافلزات بسیار واکنشپذیر، تشکیل نمک با فلزات |
| ۱۸ | گازهای نجیب | بیاثر (واکنشناپذیر)، پایداری بالا |
روندهای تناوبی
- شعاع اتمی: در یک گروه از بالا به پایین افزایش، در یک دوره از چپ به راست کاهش مییابد.
- الکترونگاتیوی: تمایل اتم به جذب الکترون. در گروه از بالا به پایین کاهش، در دوره از چپ به راست افزایش (به جز گازهای نجیب).
- انرژی یونش: انرژی لازم برای جدا کردن الکترون. روند مشابه الکترونگاتیوی دارد.
🎯 نکته تستی: فلزات در سمت چپ و مرکز جدول، نافلزات در سمت راست (بالا) و شبهفلزات در مرز بین آنها قرار دارند.